Jinekolojik Kanser Tanısı Alan Kadınlarda Kahkaha Yogası Psikolojik İyi Oluşu Artırır mı?
Randomize Kontrollü Bir Çalışmanın Çarpıcı Sonuçları
Kanser Sadece Bedeni Değil, Zihni de Yorar
Jinekolojik kanser tanısı almak, kadınlar için yalnızca fiziksel bir mücadele değildir. Tanı anından itibaren belirsizlik, korku, kaygı, öfke ve çaresizlik gibi yoğun psikolojik yükler de sürece eşlik eder. Kemoterapi ve radyoterapi gibi tedaviler; ağrı, yorgunluk, mide bulantısı, saç dökülmesi gibi yan etkilerin yanı sıra psikolojik iyi oluşta da belirgin bir düşüşe yol açabilir.
Bilimsel literatür artık şunu net biçimde söylüyor:
Kanser tedavisinde yalnızca tümöre değil, bireyin psikolojik dayanıklılığına da müdahale edilmesi gerekiyor.
Peki burada kahkaha yogasının yeri ne?
Kahkaha Yogası Nedir ve Neden Bilim İnsanlarının Radarına Girdi?
Kahkaha yogası; istemli kahkaha egzersizleri ile yoga temelli nefes çalışmalarını birleştiren, bedeni ve sinir sistemini doğrudan etkileyen bir uygulamadır. Temel prensibi şudur:
Beyin, gerçek kahkaha ile istemli kahkaha arasındaki farkı ayırt edemez.
Bu nedenle kahkaha yogası sırasında bedende;
- Endorfin
- Dopamin
- Serotonin
- Oksitosin
gibi iyi oluşla ilişkili nörokimyasal süreçler aktive olurken, stres hormonlarının düzeyi düşer.
Ancak bu etkiyi gerçekten ölçen, kontrollü ve metodolojik olarak güçlü çalışmalar var mı?
Evet. Ve bunlardan biri 2024 yılında yayımlandı.
Bilim Ne Diyor?
Randomize Kontrollü Çalışmanın Detayları
2024 yılında Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology dergisinde yayımlanan bu çalışma, kahkaha yogasının jinekolojik kanser tanısı almış kadınların psikolojik iyi oluşu üzerindeki etkisini incelemek üzere randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütüldü.
Araştırmayı Kim, Nerede, Ne Zaman Yaptı?
- Araştırmacılar: Zuhal Karagöz İnce, Prof. Dr. Kerime Derya Beydağ
- Uygulama Yeri: Türkiye’nin batısında bir eğitim ve araştırma hastanesinin onkoloji servisi
- Tarih: 1 Ekim 2021 – 1 Nisan 2022
- Katılımcılar:
- Toplam 70 kadın
- 35 müdahale grubu
- 35 kontrol grubu
- Kanser Evresi: Evre II ve Evre III jinekolojik kanserler
Çalışma Nasıl Yürütüldü?
- Müdahale grubuna 6 hafta boyunca,
- Haftada 2 gün,
- Her biri 5 dakika süren
- Toplam 12 seans kahkaha yogası uygulandı.
Uygulamalar, pandemi koşulları nedeniyle online (Zoom) ortamında gerçekleştirildi.
Kontrol grubuna ise yalnızca rutin hemşirelik bakımı verildi; kahkaha yogası uygulanmadı.
Psikolojik İyi Oluş Nasıl Ölçüldü?
Araştırmada, Diener ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlik–güvenirliği yapılmış olan Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PWBS) kullanıldı.
Bu ölçek; bireyin yaşamını anlamlı bulması, olumlu ilişkiler kurabilmesi ve öz-yeterlik algısı gibi temel psikolojik kaynakları ölçer.
Sonuçlar Net: Kahkaha Yogası Psikolojik İyi Oluşu Artırıyor
Araştırmanın sonuçları son derece çarpıcı:
- Başlangıçta müdahale ve kontrol gruplarının psikolojik iyi oluş puanları birbirine benzerdi.
- 6 hafta sonunda:
- Kontrol grubunun psikolojik iyi oluş puanları anlamlı düzeyde düştü.
- Kahkaha yogası uygulanan grubun puanları ise istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttı (p < 0,001).
Bu ne anlama geliyor?
👉 Kanser süreci doğal akışında psikolojik iyi oluşu aşağı çekerken,
👉 Kahkaha yogası bu düşüşü durdurmakla kalmıyor, tersine çeviriyor.
Bu Etki Neden Oluşuyor?
Araştırmacılara göre kahkaha yogasının etkisi yalnızca “gülmekten ibaret” değil:
- Grup ortamı sayesinde yalnızlık duygusu azalıyor
- Sosyal bağ ve paylaşım artıyor
- Stres hormonları düşerken uyku kalitesi iyileşiyor
- Birey kendini daha güvende ve güçlü hissediyor
Katılımcıların büyük bölümü, uygulama sonrasında:
- Günlük yaşamda daha sık güldüklerini
- Bakış açılarının değiştiğini
- Kendilerini daha sosyal ve aktif hissettiklerini
belirtmiştir.
Sonuç: Kahkaha Yogası Bir “Keyif Aktivitesi” Değil, Klinik Bir Destektir.
Bu çalışma bize çok net bir şey söylüyor:
Kahkaha yogası, jinekolojik kanser tanısı almış kadınlarda psikolojik iyi oluşu artıran, kanıta dayalı bir müdahaledir.
Araştırmacılar, bu nedenle:
- Kahkaha yogasının hemşirelik bakımına entegre edilmesini,
- Onkoloji ve jinekolojik onkoloji polikliniklerinde,
- Kanser erken tanı ve tarama merkezlerinde
sertifikalı sağlık profesyonelleri tarafından uygulanmasını önermektedir.
Sağlığınız İçin Hayatınıza Kahkahayı Dahil Etmek Bir Lüks Değil, İhtiyaçtır
Kahkaha; bedeni kandıran basit bir refleks değil, sinir sistemini yeniden düzenleyen güçlü bir araçtır.
Bilim artık bunu ölçüyor, karşılaştırıyor ve raporluyor.
Eğer siz de:
- Stresle baş etmek
- Psikolojik dayanıklılığınızı güçlendirmek
- Bedeninizle yeniden güvenli bir bağ kurmak
istiyorsanız, kahkaha yogasını hayatınıza bilinçli bir şekilde dahil etmek önemli bir adım olabilir.
👉 Web sitemde paylaştığım kahkaha yogası egzersizlerini YouTube kanalım üzerinden ücretsiz deneyebilir,
👉 bedeninizde ve ruh halinizde oluşan değişimi kendiniz gözlemleyebilirsiniz.