Menapoz döneminde Kahkaha Yogası

“Menopoz Döneminde Kahkaha Yogası: Doğal, Bilimsel ve Mutlu Bir Şifa Yolu”

Menopoz Nedir ve Kadın Yaşamında Neden Bu Kadar Önemlidir?

Menopoz, kadınların doğurganlık döneminin doğal bir sonudur. Ortalama 45–55 yaş arasında ortaya çıkar ve yumurtalıkların östrojen ile progesteron üretimini durdurmasıyla adet döngüsü kalıcı olarak sona erer.
Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO, 2022) göre, bir kadının yaşam süresinin yaklaşık üçte biri menopoz döneminde geçer. Bu da menopozun sadece biyolojik bir süreç değil, aynı zamanda yaşam kalitesiyle doğrudan ilişkili bir dönüm noktası olduğunu gösterir.

Menopoz; sıcak basmaları, gece terlemeleri, uyku bozuklukları, ruh hali değişimleri, cinsel isteksizlik ve yorgunluk gibi pek çok fiziksel ve duygusal semptomu beraberinde getirebilir.
Yapılan araştırmalar, kadınların %80’inin yaşamının bir döneminde bu semptomlardan en az birini yaşadığını göstermektedir. Ancak menopoz bir “son” değildir — bilakis kadınlığın olgunluk, bilgelik ve içsel güç dönemi olarak da görülebilir.

Bu dönemde sağlıklı yaşam alışkanlıkları, nefes egzersizleri, meditasyon, doğru beslenme ve kahkaha yogası gibi tamamlayıcı uygulamalar, süreci daha rahat ve dengeli hale getirebilir.

Menopoz Döneminde Bedensel ve Ruhsal Değişimler

Menopoz, sadece hormonal bir dönüşüm değil, aynı zamanda tüm bedenin yeniden yapılanma sürecidir.
Östrojen düzeylerinin azalması; damar sağlığını, kemik yoğunluğunu, uyku düzenini ve ruh halini doğrudan etkiler. Bu da hem fizyolojik hem de psikolojik belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.

Fizyolojik Değişiklikler

• Vazomotor semptomlar: Sıcak basmaları, terleme, titreme, kalp çarpıntısı.
• Kas-iskelet sistemi sorunları: Eklem ağrıları, kaslarda sertlik, kemik yoğunluğunda azalma (osteoporoz riski).
• Cilt ve saç değişiklikleri: Kuruluk, kırışıklık artışı, saç dökülmesi.
• Genito-üriner değişiklikler: Vajinal kuruluk, idrar kaçırma, cinsel istekte azalma.

Psikolojik Değişiklikler

Menopoz döneminde birçok kadın depresif duygular, kaygı, sinirlilik, özgüven düşüklüğü veya odaklanma güçlüğü yaşayabilir.
Hormonal değişimlerin yanında sosyal faktörler de bu dönemi etkiler: çocukların evden ayrılması, emeklilik, yalnızlık hissi gibi yaşam olayları menopozun duygusal yükünü artırabilir.

İşte bu noktada kahkaha, bedendeki stres hormonlarını azaltarak, doğal bir “içsel terapi” görevi görür.
Gülmek; endorfin, serotonin ve dopamin üretimini artırır. Bu da ruh halini iyileştirir, kalp ritmini dengeler ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

Bilimsel Gerçek: Kahkaha Yogası Menopoz Semptomlarını Hafifletiyor

Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde Tuba Çelik (2024) tarafından yapılan “Menopoz Dönemindeki

 Kadınlara Uygulanan Kahkaha Yogasının Semptom Yönetimi ve Yaşam Kalitesine Etkisi” başlıklı yüksek lisans t

ezi, bu alandaki ilk kapsamlı çalışmalardan biridir.

https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp

Araştırma, Ağustos 2023-Eylül 2024 tarihleri arasında yürütüldü. Çalışma, Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin Kadın Doğum Polikliniği Jinekoloji Birimi’ne başvuran menopoz dönemindeki kadınlar ile gerçekleştirildi.

Araştırmanın örneklemini, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 64 deney, 64 kontrol olmak üzere 128 kadın oluşturdu. Ancak deney grubundan 8 kişi kahkaha yogası seanslarına devam edemediği için çalışma 120 kadın ile tamamlandı.

Kadınların “Kişisel Bilgi Formu”, “Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği” ve “Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği” ni doldurmaları sağlandı.

Haftada 2 seans olmak üzere, 4 hafta süresince toplamda 8 seans kahkaha yogası uygulandı. İlk seans 45 dakika diğer tüm seanslar ortalama 30 dakika sürdü. İlk seansta egzersizler öncesi kahkaha yogasından, tarihçesinden, faydalarından, nefes tekniklerinden, kahkaha yogası egzersizlerinden bahsedildi. Diğer seanslarda hatırlatmalar yapılıp kahkaha yogası egzersizleri ile seans sonlandırıldı.

4 hafta sonrasında menopoz dönemindeki kadınların “Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği” ve “Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği” ni doldurmaları sağlanarak süreç tamamlandı.

Araştırmada, kahkaha yogası uygulanan deney grubunun menopoz semptomlarında kontrol grubuna göre azalma olduğu belirlendi. Deney grubunda somatik, psikolojik ve ürogenital şikayetlerin kahkaha yogasıyla birlikte azaldığı bulundu. Kontrol grubunda ise somatik, psikolojik ve ürogenital şikayetlerde artış olduğu belirlendi. Yapılan regresyon analizinde, kahkaha yogasının somatik şikayetler alt boyutunu %43.8, psikolojik şikayetler alt boyutunu %24.5, ürogenital şikayetleri %13.3 ve menopoz semptomları değerlendirme ölçeği toplam puan ortalamasını %21.7 oranında açıkladığı görüldü. Bu sonuç ile araştırmanın; “H1: Kahkaha yogası menopoz dönemindeki kadınların semptomlarını (somatik, psikolojik ve ürogenital) azaltır.” hipotezinin doğrulandığı belirlendi.

Menopoz dönemi iyi yönetilmezse menopoz semptomları fiziksel, psikolojik ve cinsel sağlıkta bozulmalara neden olabilmekte ve kadınların yaşam kalitesini düşürmektedir. Bu çalışmanın sonuçları, menopoz dönemindeki semptomların yönetiminde ve yaşam kalitesinin artırılmasında kahkaha yogasının önemini vurgulamaktadır.